Gemeentelijke toegang: terugblikken en vooruitkijken

Voor een gemeente heeft Transitiepartners een analyse gemaakt van de gemeentelijke toegang. Vanuit de gemeente kwam de vraag hoe zij aan haar wettelijke verplichtingen kan voldoen op een manier die passend is bij de lokale demografie en die positieve resultaten oplevert voor zowel de inwoners als de gemeentelijke organisatie.

Met de transformatie in 2015 hebben de gemeenten een sleutelrol gekregen in het Sociaal Domein. Naast een grote verantwoordelijkheid hebben de gemeenten ook veel vrijheid gekregen om de werkwijze in te richten op een manier die bij de lokale situatie past. Een belangrijk component binnen het sociaal domein is de gemeentelijke toegang tot jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. Het is nu aan de gemeente om bij specifieke hulpvragen na te gaan of de inwoners deze zelf kunnen oplossen, al dan niet met ondersteuning van hun netwerk of uiteindelijk de gemeente. De gemeente vervult daarbij een toegangsfunctie tot de maatwerkvoorzieningen. Hoe deze toegang wordt vormgegeven is aan de gemeente zelf.

Met de start van de transformatie hebben gemeenten een keuze gemaakt over hoe zij haar toegangsfunctie wilden invullen. Inmiddels zijn we twee jaar verder en is de nodige ervaring opgedaan met deze verschillende werkwijzen. 2017 is dan ook een mooi moment om stil te staan bij de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en vooruit te kijken naar mogelijkheden voor de komende jaren.

Voor een gemeente heeft Transitiepartners een analyse gemaakt van de gemeentelijke toegang. Vanuit de gemeente kwam de vraag was hoe zij aan haar wettelijke verplichtingen kan voldoen op een manier die passend is bij de lokale demografie en die positieve resultaten oplevert voor zowel de inwoners als de gemeentelijke organisatie. Deze vraag hebben wij beantwoord langs twee lijnen:

  1. De lokale situatie van de gemeente in beeld brengen
  2. Het sociaal domein inrichten aan de hand van de lokale situatie en wensen vanuit de gemeente

De lokale situatie in beeld brengen

Iedere gemeente is anders en deze variaties hebben invloed op de inrichting van het sociaal domein. Om een goed beeld van de gemeente te krijgen maakt Transitiepartners onder ander gebruik van data-analyse op basis van openbare- en door de gemeente aangeleverde data. Zo schetsen wij een goed beeld van de demografie, de zorgbehoefte en het zorggebruik in de afgelopen jaren. Op basis van deze analyse wordt inzicht verkregen in het zorglandschap binnen de gemeente. In deze gemeente bleek de zorgbehoefte met betrekking tot jeugdhulp onder het Nederlands gemiddelde te liggen, terwijl de behoefte aan maatschappelijke ondersteuning juist boven het landelijk gemiddelde lag.

Het sociaal domein inrichten aan de hand van de lokale situatie en wensen

Vanuit het rijk hebben de gemeentes verantwoordelijkheden gekregen in de Jeugdwet en de Wmo (2015), maar daarnaast stelt de gemeente ook zelf kaders op, zoals bijvoorbeeld in de gemeentelijke verordening. Voor deze gemeente hebben wij een inventarisatie gemaakt van de wettelijke eisen met betrekking tot de gemeentelijke toegang. Daarbij werd een vergelijking gemaakt tussen verantwoordelijkheden voortkomend uit wet- & regelgeving en de werkprocessen binnen de toegang. De gemeente kreeg hierdoor inzicht in welke taken en werkprocessen zij minimaal verplicht waren te doen en welke taken zij extra deed. Dit inzicht helpt om bewuste keuzes te maken voor een specifieke werkwijze, die recht doet aan de unieke situatie van de gemeente. Een deel van deze keuzes bij de oorspronkelijke inrichting door de gemeente waren expliciet en bewust genomen, maar een deel is ook onbewust genomen. Bijvoorbeeld doordat werkvormen uit het oude systeem werden overgenomen. Met de analyse van Transitiepartners kan de gemeente nu bewust een keuze maken voor een werkwijze die past bij haar ambities.

Om de gemeente daarbij te inspireren, hebben wij meerdere scenario’s opgesteld met ‘knoppen’ waarmee de gemeente kan sturen in het sociaal domein. Aan de hand van deze scenario’s is voor deze gemeente nu inzichtelijk welke kansen en risico’s aan bepaalde keuzes verbonden zijn en kan de gemeente een afgewogen beslissing maken. Transitiepartners is ervan overtuigd dat een nieuwe werkwijze gedragen moet worden door de hele organisatie. Hierom pakken wij dit soort onderzoeken en adviestrajecten organisatie breed op, waarbij de kansen en risico’s van de uitvoering, tot in beleid en bestuur worden meegenomen. Hiermee werken wij aan een door de hele organisatie gedragen verslag, wat de implementatie van aangepaste werkwijzen versoepeld.

Bent u benieuwd waar uw gemeente staat en hoe u het gemeentelijk beleid of de uitvoering kunt aanpassen aan de lokale situatie en ambities? Of heeft u vragen over de analyse van de gemeentelijke toegang? Neem gerust contact op met Transitiepartners:

info@Transitieparters.nl